Moderne virtuele omgevingen zoals Second Life en Active Worlds zijn driedimensionale omgevingen. Gebruikers creëren in deze omgeving naar eigen wens een avatar, ofwel een digitale representatie van zichzelf. Avatars kunnen de omgeving verkennen, met elkaar communiceren, samenwerken, virtuele objecten bouwen of materiaal plaatsen zoals video. Veel virtuele omgevingen zijn realistisch, zoals bijvoorbeeld virtuele weergave van Parijs. Tegelijkertijd kunnen virtuele omgevingen ook een omgeving simuleren die in werkelijkheid niet te benaderen is zoals de simulatie van een hart.
Virtuele werelden kunnen dus zowel de werkelijkheid nabootsen als de werkelijkheid voorbijgaan. De virtuele omgeving is voor iedereen precies hetzelfde. Handelingen die een andere gebruiker uitvoert met zijn of haar avatar zijn voor iedereen direct zichtbaar. Communicatie tussen avatars gebeurt via chat of spraak, maar zij kunnen ook gebaren maken om zichzelf te uiten. Virtuele omgevingen kunnen hierdoor gedeeltelijk tegemoet komen aan het gemis van non-verbale communicatie bij chat.
Zelf doel formuleren
Gebruikers van een virtuele wereld moeten zelf een doel bepalen, regels formuleren en de wereld mede inrichten. Alles in de virtuele wereld (bijvoorbeeld de omgeving, gebouwen etc.) is dus door gebruikers zelf gemaakt. Om deze redenen verschilt een virtuele wereld van een game waarin er wél van tevoren een omgeving en doel zijn bepaald. Doelen in een virtuele wereld zijn bijvoorbeeld: het maken van kleding die andere avatars kunnen kopen, het bouwen van een futuristische stad of het creëren van een omgeving waarin een rollenspel centraal staat.
Bekijk een lijst met de meest populaire virtuele omgevingen
Bekijk de documentaire Another Perfect World